نگهداری از بیمار پوشکی

نگهداری از بیمار پوشکی یکی از مهمترین وظایف در حوزه مراقبتهای بهداشتی و پرستاری به شمار میرود. بسیاری از بیماران، به دلیل کهولت سن، بیماریهای خاص، ناتوانیهای حرکتی یا مشکلات عصبی، قادر به کنترل ادرار یا مدفوع خود نیستند و نیازمند استفاده از پوشک بزرگسال هستند. مراقبت صحیح از چنین بیمارانی علاوه بر حفظ بهداشت و سلامت آنها، به کیفیت زندگی و روحیهشان کمک فراوانی میکند.
در این مقاله سعی داریم به شما بیاموزیم که چگونه با رعایت اصول بهداشتی، اخلاقی و حرفهای از بیماران پوشکی مراقبت کنید، چالشها را بشناسید و بهترین راهکارها را بهکار بگیرید.
چرا برخی بیماران نیاز به پوشک دارند؟
پیش از هر چیز لازم است بدانیم دلایل نیاز به پوشک چیست. بیماران ممکن است به دلایل مختلف دچار بیاختیاری ادرار یا مدفوع شوند. از جمله مهمترین علل عبارتاند از:
سالمندی و ضعف عضلات کف لگن
سکته مغزی و اختلال در کنترل اعصاب مثانه و روده
بیماریهای عصبی مانند پارکینسون یا اماس
بیتحرکی طولانیمدت پس از جراحیها یا شکستگیها
اختلالات ذهنی مانند آلزایمر و زوال عقل
برخی اختلالات مادرزادی یا آسیبهای نخاعی
در هر یک از این موارد، بیمار نیازمند حمایت جسمی و روانی است تا بتواند با شرایط جدید کنار بیاید.
اهمیت نگهداری صحیح از بیمار پوشکی
نگهداری از بیمار پوشکی فقط تعویض پوشک نیست. اهمیت این موضوع در چند بُعد اساسی دیده میشود:
پیشگیری از عفونت و زخم بستر: پوست بیمار بسیار حساس و آسیبپذیر است. در صورت تماس طولانیمدت با رطوبت و مواد دفعی، دچار سوختگی، زخم یا عفونت میشود.
حفظ عزت نفس و آرامش روانی بیمار: بسیاری از بیماران بهخاطر این شرایط خجالتزده یا افسرده میشوند. مراقبت با احترام و محبت میتواند روحیه آنها را بهبود بخشد.
راحتی و خواب بهتر بیمار: وقتی پوشک بهموقع تعویض شود و محیط خشک و تمیز باشد، بیمار احساس راحتی بیشتری دارد.
مهارتهای لازم برای مراقبت از بیمار پوشکی
یک مراقب یا پرستار باید مهارتهای زیر را داشته باشد:
آشنایی با انواع پوشک بزرگسال
پوشکها در سایزها و مدلهای مختلف (چسبی، شورتی، یکبارمصرف یا چندبارمصرف) تولید میشوند. مراقب باید بتواند بر اساس شرایط بیمار، مناسبترین نوع را انتخاب کند.
مهارت در تعویض پوشک بدون آسیب به پوست
تعویض پوشک باید آرام، با حوصله و با دقت انجام شود. استفاده از دستکش، مواد ضدعفونی و کرمهای محافظ پوست بسیار مهم است.
ارتباط محترمانه و حفظ حریم بیمار
رعایت شأن و حریم شخصی بیمار، حتی اگر دچار مشکلات ذهنی باشد، یک اصل اخلاقی در پرستاری است.
مشاهده دقیق وضعیت بیمار
مراقب باید تغییرات پوستی (قرمزی، زخم، التهاب) یا تغییر در رنگ و بوی ادرار و مدفوع را بهموقع تشخیص دهد و به پزشک اطلاع دهد.
مراحل تعویض پوشک بیمار
در ادامه بهطور گامبهگام مراحل تعویض پوشک را شرح میدهیم:
آماده کردن وسایل: دستکش یکبارمصرف، پوشک تمیز، دستمال مرطوب بهداشتی، حوله، سطل زباله پوشک، کرم محافظ پوست.
آمادهسازی محیط و بیمار: پرده یا درب اتاق را ببندید. بیمار را روی تخت بخوابانید و زیر او ملحفه تمیز یا پد یکبارمصرف بگذارید.
درآوردن پوشک کثیف: چسبها را باز کرده، آرام پاهای بیمار را بلند کنید، پوشک را از زیر او خارج کنید و در کیسه زباله بیندازید.
تمیز کردن پوست: از جلو به عقب (برای پیشگیری از انتقال آلودگی)، با دستمال مرطوب یا آب ولرم و حوله نرم پوست را تمیز کنید.
خشک و ضدعفونی کردن پوست: اجازه دهید پوست خشک شود، سپس کرم محافظ بزنید.
قرار دادن پوشک جدید: پوشک تمیز را زیر بیمار قرار دهید، چسبها را تنظیم و محکم کنید تا نه خیلی شل و نه خیلی سفت باشد.
جمعآوری وسایل و شستوشو: دستکش را دربیاورید، دستها را بشویید، وسایل را مرتب کنید.
مراقبت از پوست بیمار
پوست بیمار به دلیل تماس مداوم با رطوبت و اصطکاک، بیشتر از حالت عادی آسیبپذیر است. برای مراقبت از پوست به نکات زیر توجه کنید:
تعویض پوشک بهموقع، حداقل هر ۳ تا ۴ ساعت یا بلافاصله پس از خیس یا آلوده شدن.
استفاده از کرمهای ضدسوختگی و پودر بچه برای کاهش اصطکاک و التهاب.
شستوشوی پوست با آب ولرم و صابون ملایم، سپس خشک کردن با حوله نرم.
بررسی مداوم پوست برای مشاهده علائم زخم، قرمزی یا عفونت.
چالشهای مراقبت از بیماران پوشکی
نگهداری از بیمار پوشکی کار سادهای نیست و ممکن است با چالشهای زیر همراه باشد:
شرم و خجالت بیمار: بسیاری از بیماران، بهخصوص سالمندان، در ابتدا احساس شرمندگی و ناراحتی میکنند. مراقب باید با رفتار محترمانه این حس را کاهش دهد.
زخم بستر: اگر تعویض پوشک بهموقع نباشد یا بیمار بیحرکت بماند، پوست او زخم میشود.
هزینههای بالا: خرید پوشک و لوازم بهداشتی برای خانوادهها هزینهبر است. میتوان از تأمین اجتماعی یا سازمانهای حمایتی کمک گرفت.
فرسودگی مراقب: مراقبان ممکن است از نظر جسمی و روحی خسته شوند. تقسیم وظایف بین اعضای خانواده یا گرفتن پرستار کمکی میتواند کمککننده باشد.
حمایت عاطفی از بیماران پوشکی
نباید فراموش کرد که بیماران علاوه بر مراقبت جسمی، نیاز به حمایت روحی دارند. راهکارهایی برای تقویت روحیه بیمار:
گفتوگو و شنیدن دغدغههای او
ایجاد حس استقلال و مشارکت در تصمیمگیریها
تشویق به انجام حرکات ورزشی سبک در صورت امکان
حضور و محبت خانواده در کنار بیمار
استفاده از پرستار حرفهای در منزل
در بسیاری از موارد، خانوادهها به دلیل مشغله یا نداشتن تجربه کافی، نیاز به پرستار حرفهای دارند. پرستاران آموزشدیده میتوانند با مهارتهای لازم، علاوه بر نگهداری بهداشتی، مراقبتهای پزشکی نیز ارائه دهند. انتخاب پرستار مطمئن و معتبر از مراکز مجاز بسیار مهم است.
مراقبت از بیمار پوشکی
یکی از اقدامات مهم و ضروری در این نوع از رسیدگی نحوه تعویض پوشک بیمار است که بایستی به درستی و به موقع تعویض گردد. اگر در خانه از بیمار عزیز خود مراقبت می کنید و یا پرستار یک بیمار یا سالمند پوشکی هستید و خود را مسئول تعویض پوشک می دانید فقط کافیست مراحل ساده زیر را درست انجام دهید تا کار برای شما و بیمار راحت تر انجام گردد. نگهداری از ییماران پوشکی
آنچه شما در مورد تعویض پوشک نیاز دارید
- دستکش پزشکی یکبار مصرف
- یک پوشک تمیز برای بزرگسالان
- یک کیسه زباله پلاستیکی
- دستمال مرطوب (مانند دستمال مرطوب بچه یا دستمال مرطوب معمولی)، پاک کننده پوست و پارچه های یکبار مصرف
- کرم و یا لوسیون
وجود یک فرد بالغ کنار شما در حین انجام این اقدامات کمک زیادی خواهد کرد تا بتوانید به آسانی پوشک بیمار یا سالمند را تعویض کنید. اگر در حال حاضر یک تخت برای بیمار ندارید، حتما خریداری کنید. این امر مراقبت از فرد در بستر را آسان تر می کند و باعث می شود او احساس راحتی بیشتری کند
مراحل تعویض ایزی لایف و نگهداری از بیمار پوشکی
برای رسیدگی از بیمار پوشکی باید مراحل زیر را انجام دهیم:
مرحله اول
دستان خود را کاملاً بشویید و خشک کنید. یک جفت دستکش پزشکی یکبار مصرف بپوشید.
اگر تختخواب بیمار قابل تنظیم است، کل تختخواب را تا یک ارتفاع راحت (معمولاً کمی پایین از باسن خود) بالا ببرید. سر تخت را تا حدی پایین بیاورید که می تواند تحمل کند.
با استراحت بیمار روی پشت خود، تسمه ها یا نوار چسبی پوشک بیمار را محکم کنید.
یک دست روی مفصل بیمار و دیگری روی شانه او باشد و روی او را از سمت خود برگردانید. ممکن است این کار را با کمک یک فرد توانای دیگر انجام دهید، که می تواند در حین کار بیمار را در کنار خود نگه دارد.
اگر پوشک را به اندازه کافی زیر لگن آنها چسباندید، اکنون پوشک بیمار را به سمت خود و از زیر بکشید. پوشک استفاده شده را به سمت داخل آن بچرخانید تا محتوبات به بیرون نریزد.
مرحله دوم
پوشک آلوده را در یک کیسه زباله پلاستیکی قرار دهید (اما هنوز در کیسه را به طور کامل نبندید).
با استفاده از دستمال مرطوب یا پاک کننده های پوستی و پارچه های یکبار مصرف ناحیه پوشک فرد، جلو و عقب را تا حد امکان تمیز کنید. از فشار دادن یا مالش زیاد پوست خودداری کنید. شاید لازم باشد که بیمار را روی قسمت پشت بچرخانید تا مناطقی را که نمی توانید به آن برسید کاملاً تمیز کنید. دستمال مرطوب یا دستمال استفاده شده را در کیسه مواد غذایی پلاستیکی قرار دهید.
پوست فرد بیمار را بررسی کنید تا زخم نشده باشد. هر روز علائم اولیه ابتلا به فشار خون را به طور روزانه بررسی کنید.
برای مرطوب کردن و محافظت از پوست، از کرم مانع استفاده کنید.
بعد از اینکه پوست بیمار کاملاً خشک شد، یک طرف پوشک بیمار را بچرخانید و آن را زیر سمت خود بگیرید. صاف کرده و بقیه پوشک را روی تخت قرار دهید.
مرحله سوم
فرد را به سمت خود روی پوشک بچرخانید و سپس طرف دیگر پوشک را بیرون بکشید. هرگونه چین و چروک را صاف کرده و پوشک بیمار را طبق دستور کار تعویض کنید.
دستکش های پزشکی یکبار مصرف خود را برداشته و آنها را در کیسه زباله پلاستیکی قرار دهید.
دستان خود را کاملاً بشویید و خشک کنید.
اگر تخت بیمار قابل تنظیم است، آن را به ارتفاع دلخواه برگردانید و سر تخت را به سطح مورد نظر بالا ببرید. در صورت تمایل، شخص را با یک پتو بپوشانید.
حقوق نگهداری از بیمار پوشکی
شرایط حقوق و مزایای که پرستار با سالمند پوشکی کار خواهد کرد به عوامل مختلفی بستگی دارد: 1 – جنسیت پرستار نسبت به سالمند 2- وزن سالمند 3- توانایی حرکت سالمند و غیره ….
انتخاب پرستار برای نگهداری از سالمند پوشکی در منزل
مراقبت از سالمند پوشکی در منزل به زمان، صبر و توجه مداوم نیاز دارد و گاهی انجام تمام امور مراقبتی برای اعضای خانواده دشوار میشود. بهخصوص زمانی که سالمند توانایی حرکت مستقل ندارد یا علاوه بر بیاختیاری، با بیماریهایی مانند آلزایمر، سکته مغزی، پارکینسون یا مشکلات حرکتی مواجه است. در چنین شرایطی استفاده از خدمات یک پرستار یا مراقب باتجربه میتواند به خانواده کمک کند تا مراقبت از سالمند با نظم و آرامش بیشتری انجام شود.
یک مراقب مناسب باید با نحوه جابهجایی سالمند، تعویض پوشک، رعایت بهداشت فردی، مراقبت از پوست و پیشگیری از زخم فشاری آشنا باشد. همچنین لازم است در برخورد با سالمند صبور باشد و هنگام انجام امور شخصی، حریم خصوصی و عزت نفس او را حفظ کند.
وظایف پرستار سالمند پوشکی در منزل
وظایف مراقب با توجه به شرایط هر سالمند متفاوت است. پیش از شروع همکاری بهتر است خانواده نیازهای سالمند را بهصورت دقیق مشخص کند. این نیازها میتواند شامل تعویض منظم پوشک، کمک به استحمام، لباس پوشیدن، تغذیه، جابهجایی از تخت، مرتب کردن محل استراحت و همراهی سالمند در طول روز باشد.
در سالمندانی که مدت زیادی در تخت هستند، توجه به وضعیت پوست اهمیت بیشتری دارد. مراقب باید پوست بدن را بهصورت منظم بررسی کند و در صورت مشاهده قرمزی، التهاب، زخم یا تغییرات غیرطبیعی، موضوع را به خانواده و در صورت نیاز به پزشک اطلاع دهد. تغییر وضعیت بدن نیز باید با توجه به شرایط جسمی سالمند و توصیه متخصص انجام شود.
همچنین محیط اطراف سالمند باید تا حد امکان تمیز، خشک و ایمن باشد. وسایل اضافی که امکان زمین خوردن یا آسیبدیدگی ایجاد میکنند بهتر است از مسیر رفتوآمد حذف شوند.
پرستار خانگی سالمند در غرب تهران
خانوادههایی که در مناطق مختلف تهران زندگی میکنند ممکن است برای مراقبت از سالمند پوشکی به خدمات پرستاری در منزل نیاز داشته باشند. استفاده از پرستار خانگی سالمند در غرب تهران میتواند برای خانوادههایی که در مناطقی مانند صادقیه، پونک، جنتآباد، شهرک غرب، سعادتآباد، مرزداران، تهرانسر و سایر مناطق غرب تهران سکونت دارند، گزینه مناسبی باشد.
پرستار خانگی سالمند میتواند بر اساس نیاز خانواده بهصورت ساعتی، روزانه، شبانه یا شبانهروزی در منزل حضور داشته باشد. البته نوع مراقبت باید متناسب با شرایط جسمی سالمند تعیین شود. برای مثال، سالمندی که توانایی جابهجایی ندارد و بهطور کامل وابسته است، به مراقب باتجربهتری نسبت به سالمندی که تنها برای انجام برخی امور روزمره به کمک نیاز دارد، احتیاج خواهد داشت.
هنگام درخواست پرستار بهتر است خانواده اطلاعاتی مانند سن سالمند، میزان توانایی حرکتی، بیماریهای زمینهای، میزان وابستگی، استفاده از پوشک، نیاز به جابهجایی و ساعات مورد نیاز برای مراقبت را در اختیار مرکز قرار دهد. این اطلاعات به انتخاب فرد مناسبتر کمک میکند.
پرستار سالمند فرجام برای مراقبت در منزل
در شرق تهران نیز بسیاری از خانوادهها به دنبال مراقب مناسب برای سالمندان کمتوان یا پوشکی هستند. اگر سالمند در منطقه فرجام سکونت داشته باشد، دریافت خدمات پرستار سالمند فرجام میتواند روند هماهنگی و اعزام مراقب به منزل را برای خانواده سادهتر کند.
مراقب سالمند در فرجام میتواند با توجه به شرایط فرد، وظایفی مانند کمک به امور شخصی، تعویض پوشک، رعایت بهداشت، آمادهسازی غذا، همراهی سالمند و مراقبت از او در ساعات مشخص را انجام دهد. در صورتی که سالمند نیاز به مراقبتهای تخصصی یا اقدامات درمانی داشته باشد، باید این موضوع پیش از اعزام به مرکز اطلاع داده شود تا فرد دارای مهارت و صلاحیت متناسب با نیاز سالمند معرفی شود.
نکات مهم هنگام انتخاب مراقب سالمند پوشکی
پیش از انتخاب مراقب، بهتر است درباره تجربه او در مراقبت از سالمندان کمتوان و پوشکی سؤال کنید. میزان مسئولیتپذیری، صبر، توانایی برقراری ارتباط با سالمند و آشنایی با اصول بهداشت فردی از ویژگیهای مهم یک مراقب مناسب است.
همچنین خانواده باید وظایف مراقب، ساعات حضور، شرایط جابهجایی سالمند و سایر انتظارات خود را از ابتدا بهصورت شفاف مشخص کند. اگر سالمند شبها نیز به تعویض پوشک یا مراقبت نیاز دارد، استفاده از مراقبت شبانه یا شبانهروزی میتواند فشار واردشده بر اعضای خانواده را کاهش دهد.
در نهایت، مراقبت از سالمند پوشکی تنها به انجام امور بهداشتی محدود نمیشود. رفتار محترمانه، حفظ حریم شخصی، توجه به نیازهای عاطفی و ایجاد احساس امنیت، بخش مهمی از مراقبت حرفهای است. انتخاب مراقبی که علاوه بر مهارت، رفتار صبورانه و انسانی داشته باشد، میتواند کیفیت زندگی سالمند و آرامش خانواده را به شکل قابل توجهی بهبود دهد.
و اما سخن آخر
مرکز خدمات پرستاری هیراد دارای شعبه در شمال، شرق و غرب تهران است که به علت آسودگی و رفاه حال مشتریان خود آماده پذیرش و کمک به شهروندان تهرانی می باشد. این مرکز انواع خدمات پرستاری را در تمام ساعات شبانه روز انجام می دهد و به صورت 24 ساعته پاسخگوی افراد از طریق تلفن تماس، پشتیبانی سایت و همچنیناپلیکیشن هیرادمی باشد. تمامی اقدامات در حوزه پرستاری و همین طور اقدامات دیگری از قبیل اعزام افراد مجرب برای انجام آزمایش، اعزام آمبولانس، ارائه انواع تجهیزات پزشکی و اعزام افرادی جهت خدمات و نظافت امور منزل و… را انجام می دهد.
جمعبندی
نگهداری از بیمار پوشکی کاری انسانی و ارزشمند است که نیازمند مهارت، صبر و عشق است. رعایت بهداشت، توجه به نیازهای روحی و جسمی بیمار، شناخت چالشها و روشهای مقابله با آنها، باعث میشود بیمار در آرامش زندگی کند و مراقبان نیز احساس رضایت بیشتری داشته باشند.
فراموش نکنید که بیماران پوشکی، بیش از هر چیز نیازمند مهربانی، احترام و همراهی شما هستند.






